دانلود پروژه مقایسه دیدگاه های امنیتی بین المللی ( از پایان جنگ سرد تا زمان حال )

خــریــد ایــــن فـــایــــل

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده …………………………………………………………………………………………………………………. ۱

فصل اول : کلیات پژوهش

۱- طرح مسئله……………………………………………………………………………………………………… ۲

۲- سئوال اصلی ……………………………………………………………………………………………………. ۵

۳ – سئوالات فرعی ……………………………………………………………………………………………… ۵

۴ – فرضیه اصلی ………………………………………………………………………………………………… ۵

۵ – قلمرو تحقیق ………………………………………………………………………………………………… ۵

۶ – روش تحقیق………………………………………………………………………………………………….. ۵

۷ – متغیرها…………………………………………………………………………………………………………. ۶

۸ – انگیزه انتخاب موضوع……………………………………………………………………………………….. ۶

۹ – اهداف انتخاب موضوع ……………………………………………………………………………………… ۶

۱۰ – بررسی ادبیات موجود …………………………………………………………………………………….. ۷

۱۱ – تعریف مفهومی متغیرها …………………………………………………………………………………… ۷

۱۲- تعریف مفاهیم کلیدی ……………………………………………………………………………………….. ۹

۱۳- ساختار تحقیق……………………………………………………………………………………………….. ۱۰

فصل دوم : آخرین موج از تئوریهای روابط بین المللی ؛ نظریه رژیم های بین المللی

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………. ۱۱

گفتار اول : اهمیت و جایگاه رژیم های بین المللی………………………………………………………… ۱۴

الف – ساختار گرایان …………………………………………………………………………………. ۱۷

ب – پیروان گروسیوس……………………………………………………………………………….. ۲۶

ج – ساختار گرایان تعدیلی…………………………………………………………………………… ۳۲

گفتار دوم : بنیان های مفهومی و تئوریک رژیم های بین المللی………………………………………… ۳۴

الف – بنیان های مفهومی رژیم های بین المللی…………………………………………………. ۳۹

ب – اجزاء تشکیل دهنده رژیم های بین المللی………………………………………………… ۳۹

ج – ویژگی های رژیم های بین المللی ………………………………………………………….. ۴۲

د – انواع رژیم های بین المللی……………………………………………………………………… ۴۲

ه – گروه بندی رژیم های بین المللی……………………………………………………………….. ۴۵

و – رژیم های رسمی سیاستگذار و عملیاتی……………………………………………………… ۴۶

ی – عوامل موثر در تشکیل رژیم های بین المللی و رویکردهای نظری…………………… ۴۶

گفتار سوم : دلایل به وجود آمدن مشکلات تغییرات ،

و نیز نقش و کارکرد رژیم های بین المللی ………………………………………………………………..۶۴

الف – مشکلات ماهوی و بنیادین رژیم های بین المللی………………………………………..۶۴

ب – مشکلات ساختی و شکلی ……………………………………………………………………..۶۵

ج – مشکلات تصمیم گیری و تصمیم سازی ……………………………………………………..۶۷

د – نقش و کارکرد رژیم های بین المللی ………………………………………………………..۶۹

ه – جایگاه حقوقی رژیم های بین المللی …………………………………………………………۷۰

و – پارادایم های تحلیلی رژیم های بین المللی ……………………………………………….. ۷۳

ی – علل و عوامل موثر در تغییر رژیم های بین المللی……………………………………….۸۵

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………….۹۰

فصل سوم : رژیم های امنیتی بین امللی و مقایسه دیدگاه های دیدگاه امریکا و روسیه

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………۹۲

گفتار اول مفهوم امنیت ، بازدارندگی ، کنترل تسلیحات و خلع سلاح …………………………………۹۳

الف – مفهوم امنیت ……………………………………………………………………………………۹۳

ب – باز دارندگی و مراحل مختلف مسابقه تسحیلاتی امریکا و روسیه (شوروی سابق) ۹۵

ج – کنترل تسلیحات و خلع سلاح………………………………………………………………..۱۰۵

۱ – کنترل تسلیحات و خلع سلاح در پس از جنگ سرد …………………………………..۱۰۷

۲ – کنترل تسحیلات و خلع سلاح پس ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ …………………………………۱۱۱

گفتار دوم : دیدگاه های امریکا و روسیه نسبت به قرار دادهای ABM و طرح سپر دفاع ملی

موشکی NMD …………………………………………………………………………………………………114

الف – گفتگوهای محدودیت سلاح های استراتژیک………………………………………….۱۱۹

۱ – قرارداد سالت یک ………………………………………………………………………………۱۱۹

۲ – قرار دادسالت دو ……………………………………………………………………………….۱۲۰

۳ – قرار دادهای استارت یک ، دو ، سه ،………………………………………………………۱۲۰

۴ – قرار داد سورت ………………………………………………………………………………….۱۲۰

ب – سیستم دفاع ملی موشکی NMD و دیدگاههای موافقین و مخالفین آن ………… ۱۲۱

۱ – سیستم دفاع ملی موشکی NMD و واکنش روسیه به آن. ……………………………….۱۲۵

۲ – پیامدهای استقرار سیستم دفاع ملی موشکیNMD …………………………………………..129

۳ – اثرات سپر دفاع ملی موشکی بر کنترل تسلیحات……………………………………………… ۱۲۹

ج – طرح سپر دفاع ملی موشکی NMD و حادثه ۱۱ سپتامبر………………………………….۱۳۱

گفتار سوم : رژیم بین المللی کنترل و مهار موشکی MTCR و نظامنامه موشکی ICOC ……….135

الف – رژیم مهار و کنترل فناوری مشکی MTCR ……………………………………………….137

ب - دلایل کارایی و عدم کارایی رژیم کنترل و مهار فن آوری موشکیMTCR ……..142

ج – ایجاد نظام نامه یا کردار نامه موشکی ICOC ………………………………………………….148

د – رژیم کنترل صادرات تسلیحات و دیدگاه های روسیه و امریکا …………………………..۱۵۱

گفتار چهارم : کنوانسیون های منع سلاح های بیولوژیک و منع سلاح های شیمیایی

CW – BWC……………………………………………………………………………………………………………….161

الف – کنوانسیون منع گسترش ، تولید و ذخیره سازی سلاح های بیولوژیک ( BWC)161

ب – کنوانسیون ممنوعیت کاربرد سلاح های شیمیایی (CWC)……………………………….171

گفتار پنجم : دو رژیم امنیتی خلع سلاح هسته ای جهان (CTBT, NPT )…………………………..176

الف – نگاهی به مبانی نظری انرژی هسته ای …………………………………………………………۱۷۸

ب – آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA ) ……………………………………………………..182

ج – معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای ( NPT)………………………………………….185

د – رژیم امنیتی منع جامع آزمایشات هسته ای(CTBT )…………………………………………191

گفتار ششم : رﮊیم امنیتی ناتو ، رﮊیم کنترل تسلیحات متعارف (CFE ) و بحث سامانه دفاعی موشکی در لهستان و چک ………………………………………………………………………………………………۱۹۸

الف – رﮊیم امنیتی بین المللی ناتو ، ارزیابی جایگاه آن در محیط امنیت بین المللی…….۱۹۸

ب – سپر دفاع موشکی در لهستان و چک و شکاف در رﮊیم امنیتی………………………….۲۱۳

ج – رﮊیم کنترل تسلیحات متعارف یا نیروهای متعارف در اروپا (CFE )………………….219

نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………..۲۲۶

فصل چهارم : نگرش امریکا و روسیه به پرونده هسته ای ایران

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………….۲۲۸

گفتار اول : تاریخچه روابط هسته ای ایران و امریکا پس از انقلاب…………………………………………۲۲۹

الف – سیر تعاملات ایران و آمریکا در خصوص مسائل هسته ای ……………………………..۲۳۱

ب – استراتژی سیاست خارجی امریکا در دوره بوش پسر در قبال ایران ……………………۲۳۴

گفتار دوم : دیپلماسی هسته ای امریکا در قبال ایران …………………………………………………………….۲۳۶

الف – برنامه هسته ای ایران از دید امریکا ………………………………………………………………۲۳۸

ب – سیاست های امریکا برای مقابله با برنامه های ایران …………………………………………۲۴۱

گفتار سوم : اتهامات ایالات متحده علیه فعالیتهای هسته ای ایران ………………………………………….۲۴۵

الف – اتهامات فنی …………………………………………………………………………………………….۲۴۵

ب – تحلیل اقتصادی…………………………………………………………………………………………..۲۴۶

گفتار چهارم : سیاست خارجی ایران و روسیه در قبال یکدیگر ……………………………………………۲۴۸

الف – زمینه های همکاری ایران و روسیه……………………………………………………………..۲۵۳

ب – زمینه های همکاری اقتصادی در سطح جهانی ………………………………………………۲۵۴

گفتار پنجم : تغییر نگرش روسیه در خصوص پرونده هسته ای ایران از حالت بازی با ایران تا رأی مثبت به قطعنامه بر علیه ایران ……………………………………………………………………………………………۲۵۶

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………..۲۶۲

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………۲۶۴

پیوست ها و ضمائم :

پیوست (الف ) گاه شمار هستهای در سال ۱۳۸۵……………………………………………………..۲۷۲

پیوست (ب ) سیر برنامه اتمی ایران در سال ۱۳۸۶…………………………………………………..۲۷۷

کتابنامه

الف ) کتب فارسی ………………………………………………………………………………………………۲۸۱

ب ) مقالات فارسی …………………………………………………………………………………………….۲۸۷

ج ) نشریات فارسی ……………………………………………………………………………………………۲۹۲

د ) جزوات درسی ………………………………………………………………………………………………۲۹۳

و ) پایان نامه ها و رساله ها ………………………………………………………………………………….۲۹۴

ه ) منابع اینترنتی و خبر گزاری ها …………………………………………………………………………۲۹۶

ی ) منابع انگلیسی ………………………………………………………………………………………………۲۹۷

چکیده انگلیسی ………………………………………………………………………………………………………………۳۰۰

فهرست جداول

جدول ۲- ۱ جدول مفاهیم کلیدی رژیمهای بین المللی…………………………………………………………..۸۸

چکیده :

در فضای پس از جنگ سرد تا زمان ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و از حوادث تروریستی ۱۱ سپتامبر تا زمان حال ، رﮊیم های بین المللی بخصوص رﮊیم های امنیتی بین المللی دستخوش تغییرات و تحولات عمده ای گردیده اند . اگر چه رﮊیم های امنیتی بین المللی از دیر باز مطرح بوده نظیر : کنسرت اروپایی ، پس از جنگ های ناپلئونی ، اما عمدتا رﮊیم های امنیتی پدیده ای قرن بیستمی هستند که به دولتها این اجازه را میدهند که از مشکلات و تنگناهای امنیتی بگریزند . رﮊیم های تمام عیار امنیتی تنها در قرن بیستم و به ویژه با شروع جنگ سرد رو به گسترش گذاشتند . اما کار آمد بودن اینگونه رژیم ها اغلب مورد تردید قرار گرفته است . بعضی از رژیم های امنیتی بزرگ مانند : سالت یک ( ۱۹۷۲ ) و سالت دو ( ۱۹۷۹ ) که به منظور کنترل رقابت تسلیحاتی بین ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق طراحی شده بودند ، در حقیقت رژیم های بی اعتباری بودند . مطابق تعریف رژیم های امنیتی ، وجود عناصر ضمنی و سریع و باور های مشترک در میان بازیگران ، به رغم اختلافات مبنایی ، موجب تعیین محدودیت های خاص در رفتار بازیگران می شود . این در حالی است که تعابیر متفاوت منافع ژئواستراتژیک امریکا و روسیه ، در نظام بین المللی موجب شکاف در برداشت رژیم های امنیتی ، اولا توسط صاحبان قدرت انجام می شوند ، ثانیأ مکانیزم های همکاری را شکل می دهند که در میان دولتها و سایر بازیگران دیگر ایجاد اعتماد و امنیت کرده و به ثبات نظام بین المللی کمک می کنند ، ثالثأ رژیم ها توسط عوامل متعددی که عمده ترین آن قدرت می باشد دستخوش تغییر می شوند . در واقع صاحبان اصلی قدرت ، همانا ایالات متحده امریکا ابر قدرت چهار بعدی ( فرهنگی ، سیاسی اقتصادی و نظامی ) و فدراسیون روسیه ابر قدرت تک بعدی ( نظامی ) هستند که رژیم های امنیتی را شکل می دهند و همین قدرتها هستند که زمینه ساز تغییر و نابودی رژیم های امنیتی می گرند . بر این اساس سعی شده است در این رساله به مقایسه دیدگاه های امریکا و روسیه نسبت به رژیم های امنیتی بین المللی پرداخته شود که این رژیم ها شامل NPT , PTBT , سالت ۱و ۲ MTCR استارت ۱ و ۲ و ۳ CWC , BWC , CFE , NATO , IAEA , SORT , ICOC , NMD , ABM , CTBT …. می باشند . همچنین به بررسی نظریه رژیم های بین المللی و نگرش امریکا و روسیه نسبت به پرونده هسته ای ایران نیز پرداخته می شود .

فصل اول

کلیات پژوهش

۱ – طرح مسئله

پس از فرو پاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد جهان شاهد آن بود که از دل ابر قدرت شرق پانزده جمهوری تحت عنوان کشورهای مستقل مشترک المنافع موسوم به CIS ها پدید آمد و مهمترین آنها که میراث دار واقعی شوروی سابق بود جمهوری فدراتیو روسیه می باشد ، روسیه در بدو امر پس از پدید آمدن دچار مشکلات فزاینده داخلی بوده به همین دلیل از بسیاری از مواضع سابق عقب نشینی نمود ، علت دیگر آن قدرت باز دارندگی نظامی امریکا و تاثیر آن بر ناتو شوروی امنیت می باشد . در این دوران امریکا به عنوان پیروز اصلی جنگ سرد در صدد ایجاد ساختار هژمونیک و طراحی نظام بین الملل و فضایی دو راستای نظم نوین جهانی که جرج بوش پدر آنرا مطرح کرده ، بوده است . در این ساختار امریکا در رأس هرم قدرت جهانی به عنوان یک هژمون قرار

می گرفت و در صدد تک قطبی کردن جهان و نگرش به بین الملل گرایی بوده ، در واقع نظم نوین جهانی دارای دو موج بوده ، موج اول در پی حمله عراق به کویت در ۲ اوت ۱۹۹۰ و حمله نیروهای اختلاف بین المللی به رهبری امریکا صورت گرفت و موج دوم آن حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بوده است . در موج اول هدف بیرون راندن عراق از کویت و تضمین جریان نفت و دوم مقابله با تروریسم بین الملل بوده است . در فاصله پایان جنگ سرد تا حوادث ۱۱ سپتامبر به دلیل اشاعه سلاح های هسته ای و سلاح های کشتار جمعی (WMD) و بروز تهدیدات امنیتی ، پیمان های امنیتی بسیاری میان امریکا و روسیه به امضاء رسید که در واقع ادامه همان قرار دادهایی بود که در زمان جنگ سرد در چهار چوب رژیم های بین المللی کنترل تسلیحات خلع سلاح و باز دارندگی صورت گرفت که می توان به پیمان NPT در سال ۱۹۶۸ SALT 1 در سال ۱۹۷۲ SALT 2, در سال ۱۹۷۹ و رژیم بین المللی کنترل و مهار فناوری موشکی MTCR اشاره کرد . اولین پیمان امنیتی بین روسیه و امریکا در بحبوحه فروپاشی شور ی START(1) بود که در سال ۱۹۹۱ به توافق طرفین رسید ، در سال ۱۹۹۳ START(2) مطرح گردید اما دومای روسیه به دلیل هزینه بالای آن و گسترش ناتو به شرق با ن مخالف نمود اما به هر حال در ۹۷ به تصویب دوما رسید در همین سال START (3) مطرح گردید . در این دوران پیمان های دیگری در چهارچوب رژیم های امنیتی بین المللی به امضاء رسید . نظیر کنفرانسیون منع سلاح های شیمیایی (CWC) و کنوانسیون منع سلاح های بیولوژیک (BWC) و پیمان NPT که در سال ۱۹۹۵ به طور نامحدود امضا گردید و در سال ۱۹۹۶ پیمان منع جامع آزمایشات هسته ای CTBT مورد توافق قرار گرفت . در دستور کار همکاری های امنیتی روسیه و امریکا پس از دوران کمونیسم موارد زیر مطرح بوده .

۱ – حفظ ثبات هژموفیک

۲ – بر چیدن جنگ سرد

۳ – جلو گیری از تکثیر سلاح های کشتار جمعی

۴ – مورد توجه قرار دادن بی ثباتی های منطقه ای . با وجود این مسکو باید مداخله جویی نظامی امریکا ، برنامه دفاعی موشکی نا محدود آن استقرار نیروهای امریکایی در جمهوری های سابق شوروی و مهم تر از همه اینها واقعیت برتری نظامی گسترده امریکا را در نظر بگیرد . پس از نابودی بلوک شرق ، پیمان ناتو که در چهار چوب رژیم های امنیتی بوده دچار بحران هویت گردید اما با استراتژی امریکا مبنی بر گسترش به سمت شرق جان دوباره یافته و از بعد آتلانتیکی به فرا آتلانتیکی تغییر نگرش داده که با مخالفت شدید روسیه مواجه شد . چرا که ناتو در حیاط خلوت روسها ، آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی نفوذ کرده بود و برای سد آن روسها با همکاری چین پیمان شانگهای ۵ را به وجود وردند که با پیوستن ازبکستان به آن در سال ۲۰۰۱ به سازمان همکاری شانگهای(SCO)تغییر نام داد . اما حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ که تحولی شگفت در اوایل هزاره سوم محسوب می شود باعث امنیتی و نظامی شدن محیط بین الملل گردیده و تمامی الگوهای نوین قدرت را که از پی فرو پاشی کمونیسم شکل گرفته بود را منسجم تر نمود در این چهار چوب امریکا در جهت تنظیم نظام تک قطبی و یک جانبه گرایی گام برداشته و استراتژی تفوق را مناسب ترین الگو برای رهبری در جهان مد نظر قرار داد و جرج واکر بوش خواهان افزایش هزینه های نظامی ،حضور گسترده تر و تهاجمی تر در جهان و تقویت نهادهای امنیتی گردید ،روسیه در این دوران چاره ای جز پشتیبانی و حمایت از امریکا در در مقابله با تروریسم و پیروی از طرح جنگ پیشدستانه و پیشگرایانه نو محافظه کاران نداشت اما حوادث ۱۱ سپتامبر تاثیر عمیقی بر رژیم های امنیتی بین المللی داشته است ، برای نمونه خروج امریکا از پیمان دو جانبه با روسیه تحت عنوان ABM یا پیمان ضد موشکهای بالستیک را می توان نام برد که این پیمان در واقع سنگ بنای روابط هسته ای امریکا و شوروی سابق و روسیه فعلی است و اجرای طرح پر هزینه NMD سپر دفاع موشکی ملی که از ۵۰ ایالت امریکا از زمین ، دریا و هوا محافظت می کند و ایجاد چالش در MTCR می باشد . امریکا از طریق رژیم های امنیتی نظیر CTBT, NPT در صد تحمیل اراده خود به سایرین است در این حین روسیه با وجود رئیس جمهور پراگماتیست و عملگرای خود پوتین در صدد گرفتن امتیاز از امریکا بوده و پیمان SORTاز سوی محققان نوعی امتیاز از سوی امریکا به روسیه تلقی می گردد . در سالهای اخیر روسیه بدنبال احیاء مجدد قدرت خود بوده و به مقابله امریکا در راستای سیاست یکجانبه گرایی ن پرداخته و خواهان چند جانبه گرایی در تمامی عرصه هاست نمونه بارز مخالفتهای روسیه سخنرانی اخیر پوتین در کنفرانس امنیتی مونیخ ، مخالفت با استقرار سامانه دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک ، مخالفت با استقلال کوزوو در شبه جزیره بالکان ، استفاده از حربه انرژی برای به زانو در آوردن کشورهای غرب گرای حاشیه ای خود ، خروج از پیمان کنترل تسحیلات متعارف (CFE) تقابل با امریکا در منطقه قطب شمال بر سر ذخایر نفت و گاز افزایش هزینه های نظامی و انجام مانور نظامی با اعضای شانگهای است . در کل روسیه و امریکا در صدد تعریف جدیدی از رژیم های امنیتی بین المللی و ساختار نظام بین الملل در راستای منافع ملی خویش می باشند . در اینجا منظور از ساختار نظام بین الملل مجموعه عوامل تاثیر گذار در سمت گیری سیاست خارجی هر کشور است که مجموعه فرصتها ، امکانات و محدودیت ها را در اختیار سیاستگذاران قرار می دهد و منظور از رژیم های بین المللی مجموعه : اصول . هنجارها . قواعد و فرایند های تصمیم گیری که به طور مستقیم و غیر مستقیم با اهداف مشترک اعضا مطابقت داشته و در محدوده مشخصی از جغرافیای روابط بین الملل متمرکز بوده است در جهان امروز امریکا و روسیه دیگر دشمن یکدیگر نیستند ولی متحد یکدیگر هم نیستند و حتی تبدیل به شرکای کاملی نیز نشده اند ، بلکه بیشتر در صدد امتیاز گیری از یکدیگر و توسعه نفوذ خود در عرصه جهانی می باشند .